Gwynfor: Cofio '66

Gwynfor: Cofio ‘66

Buddugoliaeth y Cawr Cenedlaetholgar yn 1966 – atgofion am is-etholiad y ganrif

Dyma gyfrol fydd yn eich cymryd chi ’nôl i 1966 ac i’r sgwâr yng Nghaerfyrddin ar y noson dyngedfennol honno yn ein hanes ni yng Nghymru - y noson pan aeth Gwynfor Evans mewn i’r Senedd fel aelod seneddol cyntaf Plaid Cymru. Y noson pan newidiodd tirwedd wleidyddol Cymru’n llwyr. Cyfrol fechan, arbennig a phwysig yw hon, sy’n dal ysbryd y cyfnod cynhyrfus hwn yn ein hanes ac yn rhoi’r teimlad o fod yng nghanol yr holl gyffro i ni.

Dyma ddathliad o fuddugoliaeth etholiadol ysgubol Gwynfor Evans yng Nghaerfyrddin yn 1966. Yn y gyfrol ceir atgofion hynod bersonol gan bobol oedd yno ar y noson fawr honno, atgofion gan y teulu ac ar ben hynny dangosir beth yw gwaddol ‘Caerfyrddin yn ’66’ a bod hwnnw’n dal i atseinio ar hyd y degawdau. Mae yma gerddi gan feirdd yn distyllu anferthedd y fuddugoliaeth ac yn clodfori gwaith Gwynfor dros ein cenedl. Ceir cyfraniadau gan ymgyrchwyr a gwleidyddion sy’n cynnwys Leanne Wood, Dafydd Wigley, D. Cyril Jones, Winnie Ewing - Aelod Seneddol cyntaf yr SNP, a Bois Parc Nest.

Mae’r gyfrol hefyd yn cynnwys casgliad o luniau sy’n adlewyrchu prysurdeb y cyfnod yn ogystal â detholiad o adroddiadau’r wasg yn dilyn y canlyniad.

Daeth tro ar fyd yn 1966 pan etholwyd Gwynfor yn aelod seneddol cyntaf y Blaid yn Sir Gaerfyrddin, a gyda hanner can mlynedd ers yr is-etholiad hwnnw dyma gyfrol sy’n dangos ysbryd chwyldroadol y cyfnod ac sy’n rhoi atgofion y rhai oedd yng nghanol y bwrlwm ar bapur.

“Heb gyfraniad enfawr Gwynfor, ni fyddai gennym Gynulliad. Mae ei etifeddiaeth wedi rhoi hyder am obaith newydd. Ni fyddai chwaith gan genhedlaeth nesaf gyfle i adfer ein hiaith a’n diwylliant os y mynn, fel y mynnodd Gwynfor, nad yw tranc ein hunaniaeth yn anorfod.” Dafydd Wigley

“Gwynfor’s by-election in 1966 shook Welsh politics to the core. It laid the foundations for the party to grow, to go on to establish the National Assembly, and to become its second biggest party.” Leanne Wood

 

Manylion am y Golygydd

Mae’r Parchedig Guto Prys ap Gwynfor yn byw gyda’i wraig, Siân, yn Llandysul ac yn aelod gweithgar o Gymdeithas y Cymod. Yn fab i Gwynfor Evans mae’n Weinidog gyda’r Annibynwyr.

 

Mae Gwynfor: Cofio ‘66 ar gael yn eich siop lyfrau leol neu’n uniongyrchol wrth y cyhoeddwyr, Gwasg Gomer: 01559 363090 / http://www.gomer.co.uk/index.php/gwynfor-cofio-66.html

Am fwy o wybodaeth, copïau adolygu, jpeg o’r clawr neu i gysylltu â’r golygydd, cysylltwch â Gwasg Gomer: Elen Jones - elen@gomer.co.uk / 01559 363090